پوکی استخوان – نکات مهم و ضروری پیشگیری و درمان پوکی استخوان برای همگان

پوکی استخوان یا استئوپوروزیس (osteoporosis) به زبان ساده یعنی کاهش تراکم استخوان که بدنبال کاهش میزان کلسیم استخوان اتفاق می افتد. کلسیم نقش استحکام بخشیدن به استخوان را دارد.

          پوکی استخوان مثل آنفلوانزا نیست که فرد یا مبتلا باشد و یا کاملا سالم باشد. کاهش تراکم استخوان کاملا نسبی است و افراد در حالات مختلفی از میزان تراکم استخوان قرار دارند. همچنین این بیماری شروع ناگهانی نداشته، بلکه بطور تدریجی و طی ماهها و حتی سالها، بمرور با ازدست دادن کلسیم استخوان و عدم جایگزین شدن آن، فرد به سمت پوکی استخوان می رود.

پوکی استخوان، یک بیماری خاموش است یعنی بر خلاف تصور مردم، بیمار هیچ علامت یا دردی ندارد و اگر با بررسیهای پزشکی متوجه آن نشود بدنبال بروز شکستگی استخوانی مشخص می گردد.

بعضی شیوه های تشخیص پوکی استخوان عبارتند از:

• تست تراکم استخوان (BMD)
• عکس رادیولوژی
• برخی تستهای آزمایشگاهی می توانند احتمال وجود پوکی استخوان یا در خطر کاهش تراکم استخوان بودن در افراد را نشان دهند. مثل: Ca  – D3  و موارد دیگر

ولی قبل از هر اقدامی، با فیزیوتراپیست یا پزشک ارتوپد و متخصص طب فیزیکی مشورت نمایید چون الزاما همه افراد در معرض خطر پوکی استخوان نیستند که نیاز به اقدام تشخیصی و درمانی داشته باشند.

برخی عوامل موثر بر پوکی استخوان عبارتند از:

بالا رفتن سن – بارداریهای متعدد – تغذیه نامناسب طولانی مدت – عدم فعالیت بدنی – مصرف زیاد نوشیدنی های الکلی – مصرف قهوه بیش از متوسط ۳ فنجان در روز – کشیدن سیگار زیاد – نژاد و ژنتیک – عدم دریافت نور خورشید – برخی اختلالات و بیماریها نظیر مشکلات تیروئید و پاراتیروئید – کمبود کلسیم، ویتامین D و برخی عناصر دیگر بر پوکی استخوان موثرند.

توصیه هائی ساده جهت پیشگیری از پوکی استخوان:

• استفاده از لبنیات کافی در رژیم غذائی روزانه
• مشاوره با متخصص مرتبط قبل و در دوره بارداری، خصوصا بارداریهای دوم به بعد
• عدم استعمال دخانیات و الکل یا لااقل کاهش چشمگیر آن
• ورزش ساده و مستمر بمدت ۳۰ الی ۴۵ دقیقه و ۴ روز در هفته
• انجام تستهای آزمایشگاهی سالانه با هدف شناسائی مشکلات احتمالی و اقدام درمانی بموقع در صورت لزوم
• قرارگیری در معرض نور خورشید
• مشاوره با فیزیوتراپیست جهت بررسی کلی عملکرد سیستم اسکلتی عضلانی و بهبود آن که منجر به کیفیت مناسب عملکرد بدن، تناسب بهتر اندام و خصوصا پیشگیری از بسیاری بیماریها از جمله پوکی استخوان خواهد شد.

لازم به ذکر است خدمات مشاوره در کلینیک فیزیوتراپی آسیا هم بصورت اینترنتی (از طریق قسمت مشاوره همین وبسایت) و هم بصورت مراجعه حضوری به کلینیک، برای عموم شهروندان بصورت رایگان ارائه می گردد.